ჟამი სინანულისა


Archangel Michael
რაც უფრო ახლოს ვართ ნაცმოძური კოშმარის დასასრულთან, სულ უფრო მეტს ვფიქრობ არა იმაზე, რაზეც მთელი ეს ოთხი წელი ვფიქრობდი – სამართლის აღსრულებაზე, არამედ იმაზე, რაც ადრე ლამის არც მახსოვდა – მონანიებაზე, მიტევებაზე, შენდობასა და შერიგებაზე.
არ ვიცი, რითი აიხსნება ეს.

ალბათ იმით, რომ ადრე გაცილებით უფრო პესიმისტი (ზოგჯერ -სასოწარკვეთილიც კი) ვიყავი. ახლა შემიძლია გამოგიტყდეთ, რომ 2008-2011 წლებში ძალიან მიჭირდა. არა მატერიალურად, თუმცა ვერ ვიტყვი, რომ დალხენილი ყოფა მქონდა. უფრო იმით მიჭირდა, რომ დეპრესიასთან ახლოს ვიყავი. შეიძლება ითქვას, რომ სოციალურ ქსელებში ადამიანებთან ურთიერთობამ ძალიან დიდი ძალა შემძინა. ორი რამ მეხმარებოდა, გამეძლო – ოჯახი, და ის ადამიანები, რომლებიც ჩემს მსგავსად აზროვნებდნენ, მამხნევებდნენ, და რომელთაც, ვატყობდი, რომ ჩემი ნაწერები შვებას აძლევდა. ხოლო მე არანაკლებ შვებას მაძლევდა მათი მხრიდან იმედის გამტკიცება. და აი, ასე – ხელიხელჩაკიდებულები მოვდიოდით და ღმერთმა არ გაგვწირა. თავდაპირველად, ძალიან ბევრს ჩემს მიერ დახატული კოშმარული მომავლის სურათი (მატარებელი, რომელიც დროში უკან მიდის, 1953-ს გასცდა და 1937-საკენ მიიჩქარის) ბევრს ჰიპერბოლიზებული ფანტაზია ეგონა. მერე კი, თითქოს როლები შეიცვალა და მე უფრო ოპტიმისტურად ვუყურებდი მომავალს, ვიდრე ახლა ჩემზე უფრო შეძრწუნებული თანამოაზრეები… მართლაც უცნაური იქნება ამ ოთხწლიანი ანდერგრაუნდის ეტაპების უკან გადახვევა და იმის განცდა, რა დიდი ძალაა თანაგრძნობა და ჭირის თანაზიარება…
მაგრამ ამაზე კიდევ დავწერ. ძალიან ბევრია დასაწერი, და მაინც, მგონია, რომ ეს მოითმენს.
============================================
კრიმინალური რეჟიმი და ნიურნბერგის პროცესი
ფაქტები ჯერ კიდევ დასალაგებელია, რომ სრული მოზაიკა დაიხატოს, მაგრამ მთავარი ფაბულა არა მარტო გამოიკვეთა, არამედ ეჭვს, მგონი, მხოლოდ 5% (შეურაცხად) მიშისტებში თუ იწვევს:
მოვიდნენ ახალგაზრდა რეფორმატორებად წოდებული ახალგაზრდა სუპერკარიერისტები, რომელთაც დემოკრატიის სახელით დედა უტირეს ასე თუ ისე არსებულ დემოკრატიას, სასამართლოს, მედიას. დაიჭირეს ლამის ყოველი მე-100 ადამიანი, პრობაციონერად აქციეს ლამის ყოველი მე-20-ე თუ 30-ე, უსმენდნენ ყველას, იყენებდნენ წამებას, გაუპატიურებას, ყველაფრის გაყალბებას – პირველ რიგში კი არჩევნების გაყალბებას. გაყიდეს და მიითვისეს ყველაფერი, რისი გაყიდვაც და მითვისებაც მოასწრეს. ოცნებობდნენ საქართველოს მოსახლეობის ემიგრაციაზე და უცხოელების მასობრივ ჩამოსახლებაზე და საქართველოს გადაქცევაზე მათი კლანის მიერ სამუდამოდ მართულ ბანტუსტანად, რომელსაც გარედან ფასადური დემოკრატიის ატრიბუტებით შენიღბავდნენ, პირველ რიგში – სექსუალური და რელიგიური უმცირესობების უფლებების პრიმატის მოჩვენებითი პრიორიტიზაციით.

და მაინც, იმის მიუხედავად, მოვახერხებთ თუ არა ნიურნბერგის მსგავსი სასამართლო პროცესის ჩატარებას (მგონია, რომ საჭიროა, მაგრამ ვეთანხმები ქ-ნ ლია მუხაშავრიას, რომ გაგვიჭირდება. და, ალბათ, კარგი გამოსავალი იქნება, თუ საერთაშორისო ორგანიზაციას ვთხოვთ ამას – რომის სტატუსთან ჩვენი მიერთების წყალობით) – აშკარაა, რომ სასამართლო სკამზე დასმულთა რაოდენობა არ იქნება დიდი.
საინტერესოა, რომ ძალიან ბევრმა ჩვენთაგანმა არ ვიცით (მეც არ ვიცოდი) ნიურნბერგის პროცესის მასშტაბები. 1943 წელს თეირანის კონფერენციაზე სტალინმა პირველად დასვა საკითხი, რას ფიქრობდნენ მოკავშირეები გერმანიის დამარცხების შემდეგ ფაშიზმის სამხედრო მექანიზმის – გერმანული არმიის – განადგურებაზე და თავადვე გამოთქვა აზრი – ალბათ 50,000-100,000 გერმანელი ოფიცერი უნდა დაიხვრიტოსო. რუზველტმა, რომელსაც კარგად ესმოდა რუსებისთვის გერმანელების მიერ მიყენებული კოლოსალური ადამიანური, მატერიალური ზარალი და მიწის პირისაგან აღგვილი დასახლებული პუნქტების რაოდენობა, უხერხულობის განტვირთვა ხუმრობით სცადა – ეგებ, 49,000 ვიკმაროთო. ჩერჩილს კი არ მორიდებია დაეფიქსირებინა თავისი მკვეთრად ნეგატიური პოზიცია – ოფიცრები ბრძანებას ასრულებენ და მალე საკუთარი სამშობლოს დაცვა მოუწევთ, მე მაგ ხოცვა-ჟლეტაში მონაწილეობას არ მივიღებო. ამის შემდეგ იალტასა და პოტსდამში ამ საკითხზე რამდენიმე გეგმის გადახედვის შედეგად ძირითადად ამერიკელების და ინგლისელების წინადადებებზე დაყრდნობით შემუშავდა სასამართლო პროცესის სქემა. თავად ნიურნბერგის (მთავარ) პროცესზე, რომელიც დაახლოებით 1 წელი გაგრძელდა, მხოლოდ 200-მდე ნაცისტი გასამართლდა, აქედან 23 მთავარი პოლიტიკური და სამხედრო ლიდერი – ე.წ. მთავარი ტრიბუნალის მიერ. მათგან 12-ს სიკვდილი მიესაჯა (თუმცა ბორმანი ვერასოდეს ნახეს), 3 კი გაამართლეს. გარდა ამისა, იყო კიდევ ნიურნბერგის დამატებითი სასამართლოები, სადაც კიდევ 1600-მდე პირი გაასამართლეს.
მიუხედავად მთელი რიგი სერიოზული კრიტიკისა, რაც ნიურნბერგის პროცესს მოჰყვა, ის თავისი დროის ყველაზე უფრო მასშტაბურ, სამართლიან და ჰუმანურ სასამართლოდ ითვლება. შესადარებლად იმის გახსენებაც კმარა, რომ 1936-38 წლებში საბჭოთა დიდი ტერორის დროს თითქმის 700,000 ადამიანი დახვრიტეს (ყოველდღიურად – საშუალოდ 900-ს სჯიდნენ!) და პროცესების უმრავლესობა მხოლოდ რამდენიმე დღე ან საათი გრძელდებოდა.
როდესაც ნაცმოძრაობასთან მიმართებაში ნიურნბერგს ვახსენებთ, რა თქმა უნდა, იურისტებსაც და საზოგადოების რიგით წევრებსაც ორგანიზებული სახელმწიფო კლანის მიერ ჩადენილი სისტემური და სისტემატური დანაშაულის გასამართლების ანალოგია გვაქვს მხედველობაში და არა – ამ ორი რეჟიმის მიერ ჩადენილ დანაშაულთა არსის და მასშტაბების ფარდობითობა. რა თქმა უნდა, ვერავითარ სერიოზულ კრიტიკას ვერ უძლებს ნაცმოძრაობის შედარება ნაციზმთან. სავარაუდოდ, იმ პირთა რაოდენობა, რომელთაც ასეთი ტიპის სასამართლოს წინაშე წარდგენა მოუწევდა, გაცილებით მცირე იქნება, და ალბათ რამდენიმე ათეულს არ გადააჭარბებს. არ გამოვრიცხავ, რომ დამნაშავეთა უმრავლესობის მიმართ, სასამართლომ არ გამოიყენოს სასჯელის ის მაქსიმალური ზომა, რასაც საზოგადოების დიდი ნაწილი, სავარაუდოდ, გამართლებულად ჩათვლიდა.
==========================
მცირედდამნაშავეთა არმია

მაგრამ გაცილებით უფრო დიდ პრობლემად მიმაჩნია სხვა საკითხი, რომელიც ასევე დადგა ან დადგება ყველა იმ ქვეყანაში, სადაც ამა თუ იმ ტიპის კრიმინალური რეჟიმები მოქმედებდნენ/იმოქმედებენ:
რა ვუყოთ იმ ადამიანებს, რომლებიც თავისი ქმედებებით ან უმოქმედობით, გაყალბებებში მონაწილეობით, ან ფალსიფიკაციებზე თვალის დახუჭვით, ცილისწამებით, თუ დაშინებების, მოსყიდვის, გადაბირების, სხვა ადამიანების პირად ცხოვრებაში ჩარევით – უშუალო სარგებლის მიღების მოტივით, ან დამნაშევე რეჟიმისათვის ხელისშეწყობის გაცნობიერებული თუ გაუცნობიერებელი აქტით ჩაიდინეს კრიმინალური თუ ეთიკურ-მორალური დანაშაული, ფარავდნენ დანაშაულს, ახდენდნენ მეზობლების, თანამშრომლების დაშინებას, დასმენას, და გარკვეულწილად, რეჟიმის ქვედა დონის საცეცებს წარმოადგენდნენ?
ასეთი ადამიანების რაოდენობა, სავარაუდოდ, გასასამართლებელთა რაოდენობაზე გაცილებით მეტი იქნება. სხვადასხვა ტიპის ქმედებებთან მიმართებაში შეიძლება, საქმე ეხებოდეს ასობით ან ათასობით (ან ათეულ ათასობით?) ადამიანს – ძალოვანი სტრუქტურების წარმომადგენლებს, მოსამართლეებს, ადვოკატებს, ნოტარიუსებს, საარჩევნო ადმინისტრაციის მუშაკებს, მედიამუშაკებს, ადგილობრივი მმართველობებისა და სახლმმართველობის თამნამშრომლებს, დირექტორებს და პედაგოგებს, სტუდენტური თვითმმართველობის აქტივისტებს, კულტურის სფეროს წარმოამდგენლებს, ე.წ. ექსპერტებს…
საქართველოს ხელისუფლების მხრიდან დაუშვებელი იქნება, ამ ადამიანების მიმართ სისხლის სამართლის ან ადმინისტრაციული დევნის დაწყება. ძალიან სწორად განაცხადა ბატონმა ლევან ბერძენიშვილმა, იმისთვის არ ვიბრძოდით სააკაშვილის რეჟიმის წინააღმდეგ, რომ მის მიერ გადავსებული ციხეები ახლა მათი მომხრეებით გადავავსოთ და საქართველოს სააკაშვილის პერიოდში დამკვიდრებული „ლიდერობა“ პატიმართა რიცხვის მხრივ, ისევ შევინარჩუნოთო.
ასევე დაუშვებელი იქნება იმის მინიმალური შანსის დატოვება, რომ რადგან არსებობს ამ ადამიანთა მიმართ გაღიზიანებული საზოგადოების დიდი ნაწილი, ამ უკანასკნელთ ჰქონდეთ იმის განცდა, რომ თავად შეუძლიათ აღასრულონ „მართლმსაჯულება“ კრიმინალურ რეჟიმთან დაახლოებული პირების, ხოლო ზოგჯერ – უშუალოდ საკუთარი მჩაგვრელების მიმართ. ეს განსაკუთრებით საშიშია ისეთ პირობებში, როდესაც ქვეყანაში არსებობს უამრავი ყვითელი თუ შავი გაზეთი, ტელევიზია თუ ინტერნეტ-მედია, რომლებიც ისეთ აბსოლუტურად მიუღებელ მეთოდებს არ თაკილობენ, როგორიცაა პატიმრების წამებაში ეჭვმიტანილთა მისამართების გამოქვეყნება! ისიც გასათვალისწინებელია, რომ ნაწვიმარზე სოკოსავით მომრავლებულ ამ მედია-საშუალებების დიდი ნაწილის რეალური მფლობელების ვინაობა და დაფინანსების წყაროები უცნობია და არაა გამორიცხული, ისინი იმ ძალების ინტერესებს ახორციელებდნენ, ვისაც სურთ საქართველოში ახალი მასიური სამოქალაქო დაპირსპირების წაქეზება.

როგორია გამოსავალი?
ვფიქრობ, გამოსავალი არსებობს, და ჩემი ეს წერილი სწორედ იმიტომ დავწერე, რომ ამ საკითხზე ფიქრი და მსჯელობა დროულად დავიწყოთ.
===============================

მიტევების პროცესი.

როგორც რელიგიური, ასევე სამოქალაქო ეთიკის ნორმები მიტევების პროცესს სამოქალაქო ერთობის და ჯანსაღი მრევლის თუ სამოქალაქო საზოგადოების ჩამოყალიბების საფუძვლად უნდა სახავდეს.
თუ არსებობს შეცოდება/ცოდვა ან პირის დანაშაულებრივი ქმედება, ან თუნდა შეცდომა, ე.ი. არსებობს რაღაც მიყენებული ზიანი ან ტკივილი.
ზიანის ან ტკივილის მოშუშების საუკეთესო მეთოდი ორია: სამართლის აღდგენა და/ან მიტევება. სხვათაშორის, მიტევების/პატიების საწყის ეტაპად ხშირად სწორედ სამართლის აღდგენა იქცევა ხოლმე.
მაგრამ, მოდით, განვიხილოთ ის სიტუაცია, თუ სამართლის აღსრულება სასამართლო ძალით არ ხდება.
ამ შემთხვევაში მიტევების პროცესი შეიძლება იყოს ორი ტიპის – ცალმხრივი (ზოგიერთის მიერ იგი შეიძლება აღქმული იქნას, როგორც ქრისტესმიერი, ქრისტიანული მიტევება და ყველაზე ხშირად აქ გვახსენდება „მეორე ლოყის მიშვერის“ ფენომენი, რომელიც მე პირადად, ნაკლებმისაღებად მიმაჩნია ქართულ საზოგადოებაში) და მეორე – ორმხრივი ტიპის, რომელსაც ვემხრობი და რომელიც როგორც სამართლის სპეციალისტების (მაგ. – Randall J. Cecrle), ასევე ზოგიერთი დასავლელი თეოლოგის (მაგ. ცნობილი ამერიკელი პასტორის Marc Driscoll) მიერაც ყველაზე გამართლებულად არის მიჩნეული.
ამ პროცესში აუცილებელ ელემენტებად შეიძლება განვიხილოთ შემდეგი საფეხურები:
1. ცოდვის ან შეცდომის შეგრძნება (ეთიკური ან რელიგიური მორალის პრინციპების გათავისებიდან გამომდინარე)
2. აღიარება/აღსარების თქმა
3. მონანიება (ვისაც ზარალი მიადგა და/ან უფლის მიმართ) და იმის პირობის დადება, რომ მსგავსი ქმედებები აღარ იქნება გამეორებული
4. ზარალის ანაზღაურება / უფლის მსახურის მიერ დაკისრებული ეპიტამიის შესრულება
5. მიტევება/შერიგება

მაგრამ როცა ეს ყველაფერი თავიდან გადავიკითხე, მივხვდი, რომ რელიგიური ბილიკის მითითება შეიძლება საზოგადოებისათვის წამგებიანი აღმოჩნდეს, რამეთუ საჯარო პირი, რომელმაც თავისი სერვილანტობით, კონფორმიზმით თუ ყალბისმქმნელობით (აღარაფერს ვამბობ – ჩაგვრასა და წამებაში მონაწილეობაზე, ქონების ძალადობრივი გადაფორმების მსგავს დანაშაულში ნებით თუ უნებლიედ მონაწილეობაზე) რელიგიური მიტევების გზას დაადგება, მან შეიძლება მერე ამაყად ან თავდახრილმა გვითხრას, რომ მან უკვე მოინანია და მიტევებულია. ამის მკაფიო მაგალითები ბევრი გვინახავს ამ ბოლო დროს – მაგალითად 2010 წლის ოსტატურად გაყალბებული თვითმმართველობის მთავარი შემოქმედი მიხეილ სააკაშვილი როგორ ყურებამდე გახეული პირით და ლამის სიცილით მომყვირალი „ცოდვილი ვარ, ყველაზე დიდი ცოდვილი ვარ!“ შევარდა ეკლესიაში, ემთხვია კათალიკოსს-პატრიარქს, მსწრაფლ ხელი ჩამოართვა გაოგნებულ ირაკლი ალასანიას, და მერე კათედრასთან დადგა და ეკლესიაში ქადაგად დავარდა!.. ამას კი შედეგად სულ მალე 2011 წლის 26 მაისის ძალადობა მოჰყვა!.. იყო მაშინ მიხეილ სააკაშვილი „მომნანიე“? იყო იგი ღირსი, რომ ჩვენს საზოგადოებას მისთვის მიტევება ებოძებინა? მსგავსი მაგალითი იყო ისიც, როგორ განაცხადა „იმედის“ „მოდელირებული ქრონიკის“ წამყვანმა – მის მერე ხშირად ეკლესიაში დავდივარო! ვშიშობ, ნაცმოძრაობის ლიდერებს და ადეპტებს მალე საყოველთაო „გაეკლესიურების ეპიდემია“ დაერევათ – აგერ უკვე გია ნოდია და დავით დარჩიაშვილი ლამის ყოველკვირეულად უფლის მიერ მოვლენილ განსაცდელზე გველაპარაკებიან და ისეთ წინადადებებს აღავლენენ („ღმერთმა დაიფაროს საქართველო, პოლიტიკური არენიდან ნაციონალური მოძრაობა გაქრეს“!), რომ სახტად დადის ერიც და ბერიც! ჰოდა, რა გამოვა, არა მარტო მედია ურნალისტები და სექსპერტები არამედ ბევრი ინტერპოლით ძებნილიც სამაგალითოდ მიიჩნევს ნეტარი იოსების (ერისკუდობაში – სოსო თოფურიძის) ქმედებას და ეკლესიიდან მოტანილ ინდულგენციის ფურცლებით მოგვიწოდებენ მათი მიტევების უპირობოდ გაზიარებას?

მე ამას ასე ვხედავ, თუმცა, შეიძლება ვცდები და გამისწორეთ:
ა) სისხლის სამართლის დანაშაულზე საეკლესიო მიტევება შემამსუბუქებელ გარემოებად ვერ ჩაითვლება, აღარ ვლაპარაკობ დანაშაულის მოხსნაზე.
ბ) თუ ადამიანს ეთიკური და პროფესიული დანაშაული ან შეცდომა აქვს ჩადენილი, და მას საზოგადოებისათვის ან საზოგადოების კონკრეტული წევრისათვის აქვს მიყენებული ზარალი, ამ ქმედების საზოგადო მონანიების და ამ ზარალის ანაზღაურების გარეშე, ასევე არ იქნება საკმარისი საეკლესიო მიტევების და ზიარების მიღება;
გ) ასევე არ იქნება საკმარისი ზიარების ფაქტი იმ ურნალისტების, (ს)ექსპერტების თუ პარტიული ადეპტებისათვის, რომელთაც შეიძლება კონკრეტული პირი არ ედავებათ ზარალის ანაზღაურებას, მაგრამ მათ მიერ საზოგადოებისათვის სიცრუით თუ გაყალბებებში მონაწილეობით, ან სიმართლის მრავალჯერადი დაფარვით მიყენებული ზარალი აშკარაა, და რომლებიც აპირებენ თავიანთი პროფესიული საქმიანობის გაგრძელებას.
დ) მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ გ) პუნქტში აღნიშნული პირები აღარ აპირებენ თავიანთი პროფესიული ან პოლიტიკური საქმიანობის გაგრძელებას, ალბათ, მართლაც მისაღებია, რომ მათ რელიგიური მიტევება გამოიყენონ. თუმცა ეს საზოგადოებისათვის თუ უცნობი დარჩება, როგორ მოხდება მათთვის საზოგადოების მხრიდან მიტევება და შერიგება, ვერ ვხვდები.

თანაც, რამდენადაც საქართველო სეკულარული და მრავალეთნიკური სახელმწიფოა, რომლის მოქალაქეები სხვადასხვა აღმსარებლობის პირები შეიძლება იყვნენ, ალბათ აჯობებს, ამ შემთხვევაში, მხოლოდ, სამოქალაქო სამართლის პარალელურად სამოქალაქო მონანიების და მიტევების პროცესებს შევეხოთ.

არის კიდევ რამდენიმე სირთულე ლამის თითოეული ზემოთჩამოთვლილი საფეხურის მიმართ, რომელთა განხილვა აუცილებლად მიმაჩნია:
1. როდესაც ვლაპარაკობთ რომელიმე მომნანიე პირის მიერ შეცდომის, დანაშაულის ან ცოდვის გაცნობიერებაზე, მე პირადად ეს, ძალიან ხშირად, დაუჯერებლად მიმაჩნია. გასაგებია, რომ ზემოხსენებულ შერიგების ნაბიჯებზე ეთიკური დარღვევის თუ მცირე დანაშაულის ჩამდენ პირთა უმრავლესობა ძალიან პრაგმატული მიზეზის – შურისძიების შიშის და/ან საზოგადოებიდან გარიყვის მოლოდინის გამო წავა, და არა იმიტომ, რომ მათში მომნანიე პირმა გაიღვიძა. თუმცა, მე პირადად, ყველას მივცემდი ერთ შანსს და არ დავიწყებდი იმის საცეცხლურით ჩხრეკას, რამდენად გულწრფელნი არიან თავის მონანიებაში. (რამე კითხვები რომ არ დარჩეს, მიხეილ სააკაშვილის მიმართ, თუნდაც მას არავითარი დანაშაული ვერ დაუმტკიცდეს, მე პირადად, გამოვრიცხავ ასეთი შანსის მიცემას, რომელიც ჩვენ მას უამრავჯერ მივეცით, მან კი უამრავჯერ გადაგვაგდო და საზარლად იძია შური თავის დროებით სისუსტეზე).
2. აღიარების აქტი, სავარაუდოდ, სასურველია მოხდეს რაიმე საზოგადოებრივად მისაღები ფორმით, ისე, რომ არსებობდეს ამ აქტის წერილობითი ან ვიდეო ფორმის დოკუმენტი.
3. მონანიების რამდენიმე ფორმა არსებობს თითქმის ყველა ენაზე. ქართველებსაც გვაქვს გრადაცია: „ბოდიშს ვიხდი“ – „მაპატიეთ“ – „მომიტევეთ“. პირველს დაახლოებით ისეთივე გაცვეთილი შინაარსი გაუჩნდა, როგორც უკვე ყბადაღებულ „პასუხისმგებლობას ვიღებ“-ს, როდესაც ტიპები ამის შემდეგ უტიფრად აცხადებენ, მე ხომ პასუხისმგებლობა ავიღე, მეტი რაღა ჯანდაბა გინდათო! პასუხისმგებლობის აღება ნიშნავს პასუხისგების აუცილებლობას, თუ აღებულ სფეროში დანაშაული შენი ხელქვეითის მიერ არის ჩადენილი, რომ აღარაფერი ვთქვათ საკუთარ დანაშაულზე. რაც შეეხება „ბოდიშს ვიხდი“-ს, შენ კი მოიბოდიშე, მაგრამ შენს მიერ დაზარალებულმა პირმა/საზოგადოებამ ჩაგითვალა, რომ ბოდიში მიღებულია? ხომ არ სჯობს, ამიტომ თავიდანვე „მაპატიეთ“/“მომიტევეთ“ იყოს ნათხოვნი?
4. ზარალის ანაზღაურების საინტერესო გამოცდილება – მეორე მსოფლიო ომის ანალოგიიდან გასათვალისწინებელია არა მარტო ნიურნბერგის პროცესი, არამედ დენაციფიკაციის მწყობრი სისტემა, რომელიც გულისხმობდა ნაცისტური რეჟიმის და პარტიის წევრების, ისევე როგორც საზოგადოების წევრების მხრიდან ნაციზმის დაგმობას, ნაციზმის/ფაშიზმის სიმბოლიკის განადგურებას და რაც მთავარია, გარკვეული ტიპის ქმედებებს – როგორიც იყო ადამიანების წამების და მასობრივი განადგურების დოკუმენტების სავალდებულო გაცნობა და ასევე – დაღუპული ადამიანების (ძირითადად საკონცენტრაციო ბანაკების პატიმრების) საფლავების გათხრა, გადასვენება და წესის მიხედვით დასაფლავება. ამ სამუშაოებში, მთელი გერმანიის მაშტაბით რამდენიმე ასეულმა ათასმა გერმანელმა მიიღო მონაწილეობა. არ ვიცი, მხარს დამიჭერთ, თუ არა, წინა პარლამენტების ყველა დეპუტატს და ნაციონალური მოძრაობის ამჟამინდელ დეპუტატებს, რომლებიც ხშირად ცინიკურ კომენტარებს აკეთებდნენ სახალხო დამცველის თუ გია ცაგარეიშვილის მოხსენებებზე, ვაიძულებდი, გაცნობობდნენ როგორც ამჟამად მიმდანარე ხმაურიანი საქმის დოკუმენტებს, ასევე ადამიანების დამცირების და წამების დოკუმენტებს, და ასევე – სხვადასხვა ჟურნალისტური გამოძიებების დოკუმენტებს, ხოლო იმ ნოტარიუსებთან მიმართებაში, რომელთაც წართმეული ქონებები აქვთ გადაფორმებული ღამის საათებში, ალბათ საინტერესო იქნებოდა, ასევე ღამის საათებში, ოღონდ უკვე კამერების თანდასწრებით, იმის დაფიქსირება, როგორ მოახდენდნენ ამ ქონების უკანვე დაბრუნების იურიდიულად გაფორმებას. არ არის გამორცხული, რომ ზოგიერთი ყველაზე პირწავარდნილი ურნალისტის მიმართ რამდენიმეთვიანი გამოსაცდელი ვადაც გამართლებული იყოს, მაგალითად, საინტერესო იქნებოდა, როგორ იმუშავებდა სტაჟორად მათე კირვალიძე ტელესტუდია „მაესტროში“ (თუმცა არა მგონია, მამუკა ღლონტს მოეწონოს ეს ინოვაცია 🙂
5. და მაინც, ყველაზე მნიშვნელოვანია, რომ ყველა ჩვენთაგანმა, ვინც თითქოს კარგა ხანია, ვემიჯნებოდით ნაცმოძრაობის კრიმინალური რეჟიმის ქმედებებს, მაინც ვიგრძნოთ ჩვენი პასუხისმგებლობა იმაზე, რაც მოხდა – ჩვენც საკმაოდ დიდხანს ვიყავით ჩუმად, საკმაოდ დიდხანს ვამართლებდით იმის მომიზეზებით, რომ არაუშავს, მერე გამოსწორდებიან, საკმაოდ დიდხნს არ გვჯეროდა, გვერდით არ დავუდექით ირინა ენუქიძეს, საკმაოდ დიდხანს სხვისი ჭირი ღობის ჩხირად მიგვაჩნდა… ახლა კი ჩვენც უნდა მოვინანიოთ. არაა გამორიცხული, პირველებმა სწორედ ჩვენ მივცეთ კიდეც მაგალითი იმათ, ვისაც უფრო მეტი აქვს მოსანანიებელი. და ამავე დროს უნდა დავპირდეთ ამ ადამიანებს, რომ ვისაც კრიმინალი არ ჩაუდენია, რომ მათ ხელს გავუწვდით და დავეხმარებით იმაში, რომ ისევ იმ ადამიანებად ქცევაში დავეხმარებით, რაც იყვნენ კიდეც სანამ ნაცმოძრაობასთან და სინდისთან გარიგებაზე არ წავიდოდნენ… მთავარია, ოღონდ მათ მოინანიონ…
გერმანელები ლამის ასმილიონიანი ერია და მათ სიბრძნედ მიმაჩნია, რომ იმ საშინელი კოშმარის გადატანის შემდეგ, როდესაც ეგონათ, რომ სამოთხეს აშენებდნენ და ბოლოს სინამდვილეში საზარელი ჯოჯოხეთი ააშენეს, როდესაც ეგონათ, რომ მსოფლიო წესრიგის დამწესებლები და წარმმართველები გახდებოდნენ და კარგა ხნით მსოფლიოს პატიმრად და გამოსასწორებელი გარედან მართული ტერიტორიის სტატუსი მიიღეს, მაინც არ დაკარგეს ადამიანობა და როგორც მონანიების – ასევე, რაც უფრო მთავარია – მიტევების უნარი! წარმოგიდგენიათ, რა იქნებოდა გერმანია, ერთმანეთის ბრალდებებს, ანგარიშსწორებებს და შურისძიებებს რომ გადაჰყოლოდნენ! ჩემი აზრით, სწორედ ჭეშმარიტი და არა მოჩვენებითი მონანიების ამ ნიჭმა და ჭეშმარიტი და არა მოჩვენებითი მიტევების უნარმა, ისევე როგორც სამართალმორჩილებამ და შრომისმოყვარეობამ გადაარჩინა გერმანელი ერი, რომელიც არნახული დამარცხებიდან და დამცირებიდან მსოფლიოს წამყვან და ერთ-ერთ ყველაზე დემოკრატიულ ქვეყნად იქცა.

ჩვენ, რომელბივ გაცილებით მცირერიცხვოვანი ერი ვართ, ნამდვილად არ უნდა გვქონდეს ადამიანების დაკარგვის ფუფუნება და ყოველი ჩვენი მოქალაქის იტნეგრაციისათვის უნდა ვიზრუნოთ – სახელმწიფომაც და საზოგადოებამაც. ძალიან უნდა მოვინდომოთ, რომ სამართლის აღდგენა მასიურ ანგარიშსწორებად არ ვაქციოთ და შერიგების პროცესი ამჟამად მაინც პატიოსნად და ბოლომდე მივიყვანოთ.

მინდა გითხრათ, რომ ერთ ნიჭიერ ადამიანს და ნაცმოძრაობის ძალიან ცნობად სახეს უკვე შევთავაზე ჩემი გულწრფელი დახმარება და ჩემი ხელი მანამ არის გაწვდილი, სანამ მას ამაზე უარი არ უთქვამს. თუმცა იმასაც არ დავმალავ, რომ არიან ადამიანები, რომელთა მიმართ ასეთი ნაბიჯის გადადგმა ვერ წარმომიდგენია. პირველ რიგში, ალბათ იმიტომ, რომ მათი მხრიდან მონანიების გულწრფელობა ვერ წარმომიდგენია. არა უშავს, ყველაფერი იცვლება და ვიცვლებით ჩვენც. და მსოფლიო ისტორიაში საკმაოდ მაგალითები არსებობს, მოციქულ პავლედან დაწყებული, იმის, თუ როგორ შეძლეს საკმაოდ მძიმე წარსულის მქონე ადამიანებმა არამცთუ გამოსწორება, არამედ საზოგადოებისა და მთელი მომავალი თაობებისათვის სამაგალითო ნიმუშის მიცემა.

ვფიქრობ, რომ სამართლის ქმნის პარალელურად სინანულის ჟამიც დადგა. იმაზე, თუ როგორ სწორად წარვმართავთ ამ ორივე პროცესს, მნიშვნელოვანწილად დამოკიდებულია ჩვენი საზოგადოების მომავალი.

P.S. ეს არის ის ერთ-ერთი პირველი მერცხალი, რამაც ამ ბლოგის დაწერა გადამაწყვეტინა. თან მომეწონა – სხვათა მდუმარების ფონზე ნუ დავუკარგავთ დამსახურებას დავით კიკალიშვილს, და თან ძალიან ბევრი კითხვის ნიშნები მაქვს მეც და ფეისბუქზე ჩემს მეგობრებსაც ამ ბოდიშის მოხდის მიმართ… და სწორედ ამიტომ დავწერე ეს ბლოგი…
სხვათა შორის, დავით კიკალიშვილს წლების წინ პირადად ვიცნობდი და მასაც სიამოვნებით დავეხმარებოდი იმ მდგომარეობიდან გამოსვლაში, რომელშიც იგი აღმოჩნდა.

კიკალიშვილის ბოდიში

დღეს შეიძლება ჩემი აზრები ბევრს ისევე არ მოეწონოს, როგორც 2009 წლის ბოლოს დაწერილი პირველი ბლოგი – ჰავლაბრის ტურფებზე/ურნალისტებზე – არ მოეწონათ. რას ვიზამ, უნდა დავიცადო.
P.P.S. ისევ მოკლედ მინდოდა მეთქვა და ისევ ძველებურად გამომივიდა…

Advertisements

ვენესუელელი ბლოგერის ადრესი – 10 მიზეზი, რატომ არ მომენატრება უგო ჩავესი


 HUGO

გადავხედოთ ამ ბლოგს და შევადაროთ ჩვენს რეალობას

=================================================

აი, რას უწუნებს ვენესუელელი ბლოგერი თავის აწგარდაცვლილ პრეზიდენტს:

1. ავტორიტარიზმი – იმის სრული უუნარობა, რომ ოპონენტთან პატიოსანი დიალოგი ეწარმოებინა.

2. კანონის უზენაესობისადმი უპატივცემულობა  და დაუსჯელობის კლიმატის შექმნა. კონსტიტუციის მორგება საკუთარ ტანზე და მაინც, ლამის ყოველდღიურად ამ გადაკეთებული კონსტიტუციის დარღვევაც.

3. ცარიელი დაპირებები, რომ მისი ხელისუფლება ხალხისთვის იმუშავებდა. ამ დროს 14 წლის განმავლობაში ჩავესის დროს ნაკლები საზოგადო სახლები აშენდა, ვიდრე ნებისმიერი წინა პრეზიდენტის 5-წლიანი პრეზიდენტობის დროს. ჰოსპიტლებს დღეს არავითარი რესურსი არ გააჩნიათ. ცარიელი პროპაგანდა – აი, ჩავესის სტილი!

4. სამთავრობო კორუფციის ფანტასტიური დონე! მთავრობაში  კორუფცია მანამდეც იყო, მაგრამ ახლა მისი მასშტაბი გაიზარდა თუ მედია მილიონობით დოლარის აორთქლების შესახებ რამეს დაწერდა, ჩავესის მთავარი რეაქცია მედიაზე შეტევა იყო. მხოლოდ მაშინ ხდებოდა კორუფციის გამოძიება, თუ საქმე ოპოზიციური პარტიის წარმომადგენლებს ეხებოდა.

5. გაშვებული შესაძლებლობები! როცა ჩავესი პრეზიდენტი გახდა, ნავთობის ფასი $9.30 იყო, ხოლო 2008 წელს – $126.33 მიაღწია!.. ამ ფულით რამდენი რამის გაკეთება შეიძლებოდა! ხოლო ჩავესმა გადაწყვიტა, იგი კორუფციულად აეთვისებინა და ამომრჩეველთა მოსასყიდად და იარაღის საყიდლად გამოეყენებინა.

6. შეტევები კერძო მეწარმეებზე და ბიზნესზე! ასობით კერძო კომპანიის პრივატიზაცია, და მრავალი ასეულის გაბანკროტების ხელშეწყობა. არა იმიტომ, რომ სოციალისტი ან კომუნისტი იყო, არამედ უნდოდა, მის მეტს არავის ჰქონოდა  მოგების მიღების და ოპონირების უნარი. რაც უფრო მეტი ხალხი ხდებოდა საჯარო (და არა კერძო კომპანიების) მოსამსახურე, მით მეტის ორგანიზება შეიძლებოდა ჩავესის მხარდასაჭერად პოლიტიკურ მიტინგებში მონაწილეობის მისაღებად. ხოლო ოპოზიციის დამფინანსებელი კი აღარავინ რჩებოდა!

7. დაცინვა და ცინიკურობა თავისუფლების და ადამიანის უფლებების მიმართ. ჩავესმა ის 30-ზე მეტი რადიო და ტელესადგური დახურა, რომლებიც მას აკრიტიკებდა! მან აუკრძალა გაზეთებს ვალუტის ოპერაციები, რათა საბეჭდი ქაღალდი ვეღარ ეყიდათ (ვენესუელაში ჩვეულებრივ მოქალაქეებს არ შეუძლიათ ვალუტის ყიდვა სპეციალური ნებართვის გარეშე!). ადამიანები წლობით იყვნენ ციხეებში სასამართლოს გარეშე, ან მხოლოდ იმიტომ, რომ განსხვავებული აზრი გაჩნდათ! ათეულ ათასობით ადამიანს, ვინაც რეფერენდუმის მოთხოვნის პეტიციაზე ხელი მოაწერა, ჯარიმები დაკისრეს და საჯარო სამსახურში მოხვედრა აუკრძალეს. ხოლო მრავალს საერთოდ პირადობის მოწმებები და პასპორტებიც კი ჩამოართვეს.

8. აბსოლუტურად ცინიკური დემაგოგია ვენესუელის სუვერენობის საკითხით მანიპულირებაში. ამერიკელები კი გააგდო, მაგრამ კუბელებს, რუსებს, ჩინელებს და ირანელებს ხელებს ულოკავდა (ავტორი უფრო მძაფრ მეტაფორას ხმარობს, რაც მკვდრის მიმართ გაუმართლებლად ჩავთვალე, ს.თ.). ახლა უკვე კუბელი ოფიცრები გასცემენ ბრძანებებს ვენესუელის არმიაში.   ხოლო ჩინურმა ნავთობის კომპანიებმა მოგების მარჟა იმაზე მეტად გაზარდეს, ვიდრე ამას დასავლური კომპანიების აკეთებდნენ. და ჩავესი არასოდეს მალავდა, რომ სწორედ იმ მთავრობებთან იყო კარგად, ვინც საკუთარ ხალხს ჟლეტს

9. ჩავესის ცინკური მიდგომა ძალადობის საკითხში. მან განაცხადა, ვენესუელაში მშვიდობიანი რევოლუცია მოხდაო, მაგრამ, სინამდვილეში, დაუშვა ისეთი შეიარაღებული უკანონო ფორმირებები, როგორც  Tupamaros, La Piedrita და FBLN, მისცა მათ იარაღი, ისივე როგორც კოლუმბიელ ბოევიკებს, რომელბიც მკვლელები და ნარკოგამსაღებლები არიან.

10. მუდმივი დაცინვა დემოკრატიის მიმართ.  ჩავესის საყვარელი შეტევა ოპოზიციის მიმართ იყო, ის, რომ მათ მუდმივად „პუტჩისტებად“ მოიხსენიებდა. მაგრამ მას ავიწყდებოდა მის მიერვე ორგანიზებული პუტჩი 1992 წელს და ისიც, რომ სამხედროები მუდამ არწმუნებდნენ, კიდეც რომ წააგო არჩევნები, ოპოზიციას ჩვენ „გადავუვლით“ და მოგებული მაინც შენ დარჩებიო!  საკუთარ პარტიაშიც არავითარი დემოკრატია არ ჰქონდა, თავად პირადად არჩევდა პარლამენტის თითოეულ წევრს, თითოეულ მერს თუ რაიონულ ხელმძღვანელს. როცა ოპოზიციიამ 2007 წელს მოიგო რეფერენდუმი, რომლის მიხედვითაც ჩავესს კონსტიტუციის შეცვლა სურდა, მან ეს რეფერენდუმი გაუქმებულად გამოაცხადა და მაინც მოახერხა, ცალკეული პარაგრაფების ისე შეცვლა, რომ რამდენჯერაც სურდა, იმდენჯერ შეეძლო კენჭი ეყარა.  ხოლო 2010 წლის არჩევნებისთვის, ისე გადააკეთა საარჩევნო სისტემა, რომ ოპოზიციას ვერ შეძლებოდა 1/3-ზე მეტი ადგილის მოპოვება, მიუხედავად იმისა, რომ  მათ პროპორციული სისტემით 51%-ზე მეტი ხმები მოაგროვეს! ხელისუფლების შტოებს შორის არავითარი ბალანსი არ არსებობდა. ყველა პოლიტიკურ-საზოგადოებრივი ინსტიტუტი მხოლოდ ქაღალდზე არსებობდა…

================================

სტატიის ავტორი ასე ამთავრებს თავის საბრალდებო დასკვნას:

– აი, ამიტომ არასოდეს მომენატრები, უგო!

____________________

Follow Pancho49 on Twitter or read his Blog.

http://ireport.cnn.com/docs/DOC-937093?hpt=hp_c2


რეჟიმის ჩამოშლის ზარი


peace with justice logo

Delay of justice is injustice.

(Walter Savage Landor)

რამდენიმე საათი დარჩა და ასზე მეტ ადამიანს ციხეებიდან გამოუშვებენ.

ასეთი რამ ადრეც მომხდარა ალბათ, მაგრამ დღეს დილით სახლში დაბრუნდებიან ისინი, ვისაც ბრალი არ მიუძღოდათ! ისინი, რომლებიც იყვნენ  ცრუდემოკრატის და გამყალბებლის მიხეილ სააკაშვილის პირადი პატიმრები. რომლებიც მხოლოდ იმიტომ დაიჭირეს, რომ ასობით და ათასობით სხვა ადამიანისთვის შემაძრწუნებელი მაგალითი გახდარიყვნენ – “აი, იცოდეთ, რა დაგემართებათ, თუ მიშა მაგარიას წინააღმდეგი იქნებითო!”

ისინი იჯდნენ იმიტომ, რომ ვითომცდა დემოკრატიის შუქურის ვარდისფრად შეთითხნილი პლასტმასების და გიფსოკარტონის “სამოთხის” მითი გაემაგრებინათ!

ისინი იჯდნენ იმიტომ, რომ არავის გაებედა ხმის ამოღება, განსხვავებული აზრის გამოთქმა ან მოწონება, სიმართლისაკენ და სამართლისკენ მოწოდება… ისინი იყვნენ ადამიანები, რომლებიც სიცრუის სიმართლედ და ბნელის ნათლად გასაღების პი-არ ამოცანის გადასაჭრელ ჭანჭიკებად აქციეს მავანთ!

მინდა მივულოცო გიორგი დემეტრაძის ოჯახს, მერაბ რატიშვილის მეუღლეს, ლევან გოგიჩაიშვილის მამას, მელორ ვაჩნაძის დედას, კობა ოთანაძის ოჯახს… კიდევ მრავალს, ვისაც არ ვიცნობთ, ან ვინც დამავიწყდა – მინდა მივულოცო იმათაც, ვინც ჯერაც საპატიმროს კედლებს იქეთ არის და იმათაც, ვინც მოუთმენლად ელოდება, როდის გაივლის საყვარელი ადამიანების სახლში დაბრუნებამდე დარჩენილი საათები და წუთები… მინდა მივულოცო ბიძინა გიორგობიანს და კიბარ ხალვაშს და მათ ოჯახებს, რომ სამშობლოში დაბრუნებას შეძლებენ!..

2012 წლის 1 ოქტომბერი იყო მიხეილ სააკაშვილის და ნაცმოძრაობის გამყალბებელი და ფარისეველი, ანტიჰუმანური და უსამართლო რეჟიმის ჩამოშლის დასაწყისი.

და, ვფიქრობ, სწორედ ახლა ეს ჩამოშლა შეუჩერებელი რღვევის სახეს მიიღებს.

დღეს სახეაშლილი პრეზიდენტი ლაპარაკობდა იმაზე, ვითომ როგორ  სასტიკად უკრძალავდა თავის ძალოვნებს, ნებისმიერი ადამიანის – თუნდაც ბრალდებულის, თუ ეჭვმიტანილის – ოჯახის წევრებზე ზეწოლას! და მე გამახსენდა, როგორ დააპატიმრეს კობა ოთანაძის ოჯახის ათამდე წევრი და მათ შორის ძუძუმწოვარა ბავშვი (!) თავის დედასთან ერთად, როდესაც ოთანაძისაგან “აღიარებითი ჩვენების” გამოგლეჯა უნდოდათ! სწორედ დღეს სააკაშვილის რეჟიმის უგონო აპოლოგეტი დიაცი, ბავშვით ხელში, მიტინგიდან გვამუნათებდა, რომ ჩვენ თურმე კრიმინალებს და მოღალტეებს ვუშვებთ ციხეებიდან და მოითხოვდა, თითოეული ამ საქმის დეტალურ გამოძიებას და საზოგადოების ინფორმირებას! და ჩვენც ყველა ამას მოვითხოვთ! დიახ, ჩვენ უნდა ვიცოდეთ, რატომ დააპატიმრეს ეს ხალხი! ოღონდ ეს უნდა გვესმოდეს არა მხოლოდ მიხეილ სააკაშვილს პროკურორების პირიდან და იმ პირობებში, როცა პატიმრებს ცოცხებით წამებით და მათ ახლობლებს – გარეთ დარჩენილების დაპატიმრებით ემუქრებოდნენ, არამედ თავად ამ ხალხისგანაც უნდა მივიღოთ ჩვენებები იმაზე, როგორ დააპატიმრეს, რა მოსთხოვეს, რისთვის გაასამართლეს და როგორ ექცეოდნენ მათ ვითომ-და ჯორჯ ვაშინგტონის, თომას ჯეფერსონის, მაჰათმა განდის და მარტინ ლუთერის კინგის მიმდევრები, ხოლო სინამდვილეში კი – უტიფარი და მიზანთროპი ნეობოლშევიკები.

დიახ, ჩვენ უნდა ვიცოდეთ სიმართლე “მუხროვანის ამბოხსა” და “ყინწვისის შეთქმულებაზე”! ჩვენ მოვალენი ვართ, გავერკვეთ, რა იყო ის მოდელირება, რომელიც “ენვერის” სახელით ჯაშუშების დაჭერის არნახულ წარმატებად შემოგვასაღეს! ჩვენ უნდა ვიცოდეთ, სინამდვილეში რისთვის დაიჭირეს ეგრეთწოდებული “ჯაშუში ფოტოგრაფები”  და “ჯაშუში” ვახტანგ მაისაია.  ჩვენ ბევრ რამეში უნდა გავერკვეთ და არაა გამორიცხული, გუშინდელი პატიმრები ხვალ მოწმეებად იქცნენ და ზოგიერთ შუქურ-პოლიტიკოსებს მართლა მოუხდეთ ზუგდიდში კი არა, გაცილებით შორს სასწრაფოდ გადახვეწა!

მე მინდა ვთხოვო იმ ადამიანებს, ჩვენს თანამემამულეებს, რომლებიც ჯერ კიდევ ვერ მოეგნენ გონს, აღიარონ თავისი შეცდომები და ახლა მაინც დაანებონ თავი მთელი ქვეყნისათვის თვალში ნაცრის შეყრის მცდელობებს. მოინანიონ, რომ მათ მიერ დაჩაგრულ ხალხში შენდობის სურვილი გააჩინონ! მიეცით საშუალება, რომ მოგიტევონ, რადგან თქვენც ჩვენი ძმები და დები ხართ და არ გვემეტებით მოსაგლეჯად.

—————————————————

“თუ არ იქნება სამართალი, ვერ იქნება მშვიდობა!”

დილიდან უკვე საქართველოში გაცილებით მეტი სამართალი იქნება!

 ყველას გილოცავთ! – მათაც, ვისაც საყვარელი ადამიანები დაუბრუნდებიან ოჯახებში, და მათაც, ვისაც აღარ შეგვეშინდება, რომ უმიზეზოდ და უსამართლოდ დაგვაპატიმრებენ.


რამდენიმე კითხვა მასწავლებელთა მომზადების, განვითარებისა და კარიერული ზრდის კონცეფციის თაობაზე


განათლების და მეცნიერების რეფორმის სახელმწიფო კომისიის მუშაობა საკმაოდ იმედისმომცემია – როგორც თავად ამ კომისიის შექმნის ფაქტი, მისი შემადგენლობაც და ისიც, რომ კომისიის მუშაობა საკმაოდ ტრანსპარენტულად მიმდინარეობს და საზოგადოებასთან აქტიურ დიალოგს გულისხმობს.

 

მიუხედავად იმისა, რომ 4-გვერდიანი დოკუმენტი ძალიან ზოგადია და სჯობს უფრო დეტალური სტრატეგიის გამოქვეყნებას დაველოდოთ, მაინც გადავწყვიტე, რამდენიმე ის კითხვა, რაც დამებადა, ახლავე გამეზიარებინა, იქნებ ავტორებმა  ან ამიხსნან, თუ რამეში ვცდები, ან მოიფიქრონ, რითი გაფანტონ ჩემი და ჩემნაირების ეჭვები.

 

—————————————

 

„დიფერენცირებული მიდგომა, რომელიც ეფუძნება პოზიტიური დიფერენციალის

ცნებას და გულისხმობს საუკეთესო მასწავლებლების წახალისებას მრავალფეროვანი

მიდგომებით, მათ შორის, წარჩინებულთა ჯგუფების, ე.წ. Excellence Cluster-ების შექმნას. ამ

მიდგომის განსაკუთრებულობა ისაა, რომ სისტემა მთლიანად მუშაობს პოზიტივზე ანუ

დადებითისა და წარმატებულის გამოვლენასა და სტიმულირებაზე.“

 

„… განსაკუთრებული პროფესიული მიღწევების მქონე მასწავლებლებსა და ლიდერ მასწავლებლებს მიენიჭებათ შესაბამისი სტატუსი…“

 

–         ეს რომ წავიკითხე, გამახსენდა კითხვა – а судьи кто? („ვაი ჭკუისაგან“). ვინ გადაწყვეტს იმას, როგორ დაკომპლექტდება ეს “ექსელენს კლასტერები”? თუ, მაგალითად, უმაღლეს სასწავლებლებს ავიღებთ და დღევანდელი რექტორები – კახა ბენდუქიძე, გიული ალასანია, გიგი თევზაძე, კახა შენგელია და სხვები თუ გადაწყვეტენ ამას, მაშინ ისევ ისე ხომ არ გამოვა, რომ კარგი ინიციატივა ცუდ შედეგს მოგვცემს? გასაგებია, რომ აღნიშნული დოკუმენტი სკოლას ეხება და არა უმაღლეს სასწვალებლებს. მე, უბრალოდ, პარალელი იმიტომ გავავლე, რომ სკოლებში არსებული ნაკლებ ოდიოზური დირექტორების გვარები არ ვიცი (სამიოდე ვიცოდი, უფრო სწორედ და იქედან ერთი მინისტრის მოადგილედ დააწინაურეს :). ხშირად გვავიწყდება, რომ საუკეთესო სურვილებით მოფენილი გზა შეიძლება ჯოჯოხეთშიც მიდიოდეს… არც „მედიის განვითარების დახმარების ფონდი“ ჟღერს ცუდად, მაგრამ თუ კომისიას სააკაშვილი ადგენს და იქ მისი კარის აპოლოგეტები დგანან, გასაკვირია, რომ ეს თითქოს და კარგი იდეა ცუდი აგრონომის და მებაღის ხელში ისევ მახინჯ ნაყოფს მოისხამს – გია ნოდია მიუკერძოებლობა დასაჯერია? ამიტომ, კიდევ ერთხელ ვიმეორებ – როგორ ხდება წარჩინებული თუ წარმატებული მასწავლებლის გამოვლენა?

 

–         ერთი ვარიანტია – მასწავლებლის მოსწავლეთა ნიშნების მიხედვით. მაგრამ ადვილი წარმოსადგენი უნდა იყოს, რომ დღევანდელ საქართველსნაირ ქვეყანაში ამან ძალიან მახინჯი შედეგი შეიძლება მოგვცეს: თუ მასწავლებელს ეს ეცოდინება, მაშინ თავის ყველა მოწაფეს 10-იანს დაუწერს. მე თუ მკითხავთ, კარგი მასწავლებელი კი ხშირად სწორედ ის შეიძლება იყოს, რომელიც არც საუკეთესო ნიშანს უწერს ყველას, და არც – ყველაზე დაბალს.

 

–         მეორე ვარიანტი ასეთია – არსებობს სასწავლო წლის ბოლოს გამოცდები, არსებობს ერთიანი მისაღები გამოცდები, არსებობს ოლიმპიადები და სწორედ ამ შეფასებებში დაგროვილი პოზიტიური (ობიექტური – სხვის მიერ peer-assessed შეფასებული) ნიშნებით შეფასდეს მასწავლებლის კვალიფიკაცია და წარმატებულობა. სამწუხაროდ, აქაც არის ცდომილების შანსი. ზოგჯერ ყველაზე უნიათო მასწავლებლების მოწაფეები იძულებულნი არიან რეპეტიტორებს მიმართონ, და თუ მერე რეპეტიტორების მომზადებულები ერთიან გამოცდებზე ძალიან მაღალ ქულებს იღებენ, ეს არ უნდა იყოს მათი სკოლის მასწავლებლის წარჩინებულად დასახელების კრიტერიუმი (შეიძლება – სულაც პირიქით).

 

–         შეიძლება გამოვიყენოთ მასწავლებლის ანონომური შეფასება თავად მოწაფეთა მიერ. რაც ასევე ვერ იქნება ყოველთვის ობიექტური, რადგან მოწაფეთა მიერ მასწავლებლის პროფესიონალიზმსა და ლიბერალიზმს შორის ზღვრის გავლება ძნელია – ზოგჯერ ზედმეტად მკაცრი მასწავლებელი ცუდ ქულებს დაიმსახურებს, მიუხედავად მისი შესაძლო მაღალი პროფესიონალიზმისა. ხოლო ლოიალური, მაგრამ სუსტი მასწავლებელი, რომელიც ბავშვებს ყველაფრის უფლებას აძლევს, შეიძლება საყოველთაო ფავორიტად იქცეს, მიუხედავად იმისა, რამდენად კარგად ასწავლის იგი მათ.

 

–         არის კიდევ ერთი პრობლემა, სკოლის პედაგოგისათვის განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს ბავშვებთან მიდგომას, მის დაინტერესებას, ზოგჯერ თამაშის ელემენტებით მის გართობასაც კი და მისი შემოქმედებითი უნარების აქტიური გამოწვევის უნარს. ეს ყველაფერი ნაცმოძრაობის რეფორმატორებს (განსაკუთრებით შაშკინის პერიოდის ვაი-რეფორმატორებს) ხშირად არ ესმოდათ და აქედან მოდიოდა პირველკლასელთა კომპიუტერიზაციის სასწაულის მოლოდინი, რაც აბსოლუტურად ფუჭი იმედი  იყო – პირველ კლასში კომპიუტერის დანერგვა იმაზე მეტი აბსურდი შეიძლება იყოს, ვიდრე ბოლო კლასებში კომპიუტერის არარსებობა. პირველ კლასში ბავშვებს მეტი ინტერაქცია სჭირდებათ – როგორც მასწავლებელთან, ასევე ერთმანეთთან. აი ამ შემოქმედებითი ინტერაქციის უნარ-ჩვევის შეფასება მხოლოდ განსაკუთრებული მეთოდით თუ არის შესაძლებელი.

 

–         დაბოლოს, ასევე საინტერესოა ის, ვინ ითვლება უფრო წარმატებულ მასწავლებლად – ის, ვინაც 30 ბავშვიდან 3-4 ძალიან წარჩინებული მოწაფე მოამზადა, მაგრამ დანარჩენების მომზადება დამაკმაყოფილებელ დონეს ვერ ცდება, თუ ის, – ვისაც მთელი კლასი საკმაოდ მაღალ (7-9 ქულა) დონეზე ჰყავს მომზადებული, თუმცა შეიძლება ვარსკვლავები არ ჰყავდეს. აქვე ისიც უნდა ვთქვათ, რომ მასწავლებლის წარმატების საიდუმლოზე სხვა გარეშე ფაქტორები ახდენს გავლენას, მათ შორის, თავად  მოწაფეთა ზოგადი მომზადების დონე, ასევე კლასში ბავშვების რაოდენობა და სხვა… რაც არ უნდა გენიალური მასწავლებელი იყოს, როცა კლასში 35 და მეტი ბავშვია, რაიმე ხელშესახები წარმატების მიღწევა ძალიან გაძნელებულია.

 

ყველა ამ კითხვის შემდეგ მე თავად არ მაქვს მზა პასუხი. ალბათ საჭიროა კომბინირებული შეფასების დანერგვა და თავად ეს პროცესი არ იქნება არც ადვილი და არც იაფი.

 

„პროფესიონალი მასწავლებლის დეფიციტი ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლების მთავარი

პრობლემაა. არსებულ დეფიციტს სხვადასხვა ფაქტორი უწყობს ხელს: მასწავლებლის

პროფესია კვლავ არაპრესტიჟული და დაბალანაზღაურებადია. არსებული სისტემა არ

იძლევა კარიერული ზრდის შესაძლებლობებს. პროფესიაში მყოფი ადამიანები

ორიენტირებულნი არიან მასწავლებლის სტატუსის შენარჩუნებაზე და არა პროფესიულ

განვითარებაზე, ხოლო ახალგაზრდა პოტენციურ კადრებს არ აქვთ მოტივაცია, საკუთარ

პროფესიად მასწავლებლობა აირჩიონ.

 

… მიზნის მიღწევა შესაძლებელია უნივერსალური და დიფერენცირებული მიდგომების ერთობლიობით გონივრულ სამუშაო დატვირთვასა და ადეკვატურ ხელფასს.

 

–         კარგად ნათქვამია. მაგრამ არსებობს ამ განზომილებების გონივრულ-ადექვატური გათვლები? 🙂

 

შესაბამისი სტატუსის მქონე მასწავლებლებს საშუალება ექნებათ, აქტიური

მონაწილეობა მიიღონ მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების პროცესში

(მასწავლებელთა ტრენერი, მენტორი და სხვა).

 

– ვფიქრობ, კარგი იქნება მასწაველებელთა მომზადების საუნივერსიტეტო პროგრამებში სკოლის (შესაბამისი სტატუსის მქონე) პედაგოგების ჩართვაც – მაგალითად, რაღაც კურსი ს წაკითხვა პრაქტიკულ პედაგოგიკაში. დატვირთვა შეიძლება მცირე იყოს, მაგრამ ეს ამ გამორჩეული კადრების რეპუტაციას აამაღლებდა და კიდევ უფრო უზრუნველყოფდა საგანმანათლებლო და სამეცნიერო/საუნივერსიტეტო კადრების ურთიერთქმედებას, ამჟამად უკვე ქვემოდან – ზევით. კარგად უნდა იყოს გაცნობიერებული, რომ რამდენადაც პრაქტიკოსი მასწავლებლისათვის აუცილებელია იმის გაცნობიერება, რა ინოვაციები და ახალი პერსპექტივებია განათლების სფეროში, ასევე თავად საუნივერსიტეტო პედაგოგიური რგოლისათვის იმის გაცნობიერებაც, – რით სუნთქავს და რა ტკივა ქართულ სკოლას.

 

საერთოდ კი, დოკუმენტი, რაც გასაგებიცაა მისი ფორმატიდან გამომდინარე, ძალიან ბევრ კითხვას სწორედ კონკრეტიკის კუთხით აჩენს, მაგალითად, კონკრეტულად რა იგულისხმება მასწავლებლის საქმიანობისათვის აუცილებელი პირობების გაუმჯობესებაში?

 

კონკრეტულად როგორ ფორმირდება “წარჩინებულ სკოლათა” ჯგუფი? – გასაგებია, რომ წინა ხელისუფლების პირობებში მთავრობის უმაღლეს პირებთან დაახლოებული დირექტორები იღებდნენ მეტ სახსრებს სკოლის რემონტისა და კომპიუტერების შესაძენად, თუ დიზელ-გენერატორებისა და გათბობის სისტემების დასამონტაჟებლად. ამ სახსრების გარკვეული ნაწილი შეიძლება ან დირექტორების ჯიბეში ილექებოდა, ან პოლიტიკოსთა უკუგებისათვის, ამის სანაცვლოდ დირექტორები უზრუნველყოფდნენ ნაცმოძრაობის საარჩევნო კოორდინატორების ინტეგრირებას სკოლაში და მათ სახელფასო უზრუნველყოფას, ხოლო არჩევნების დღეს – კომფორტული გაყალბების პირობებს. რა იქნება ამის მაგიერ, როგორ ავარჩევთ წარჩინებულ სკოლას?

 

მიუხედავად ამ კითხვებისა, მადლობა მინდა ვუთხრა რეფორმის ჯგუფს და წარმატებები ვუსურვო. მართალია, კრიზისის დაძლევის პირველი გასაღები ეკონომიკაში უნდა ვეძიოთ, მაგრამ ჩვენი საბოლოო გამარჯვების ყველაზე სერიოზული ფაქტორი სწორედ განათლება უნდა გახდეს. როგორც ნელსონ მანდელას უთქვამს, „განათლება ყველაზე ძლიერი იარაღია, რომლითაც შეგიძლია მსოფლიო შეცვალო.“

skola


პასუხის პასუხი ჩემს გამომცდელს – ბატონ დავით ზარდიაშვილს :)


ბატონმა დავით ზარდიაშვილმა ძალიან სერიოზულად მიიღო ჩემს მიერ ქალბატონ მაკატერინა კატერინასადმი მიწერილი პასუხი და გადაწყვიტა ჩემი ხუმრობით ნათქვამი პრეტენზია საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარეობაზე ძირშივე ჩაეკლა.

http://for.ge/view.php?for_id=20060&f_cat=12&a_title=solomonis+testi

არ ვიცი, ეს იმას დავაბრალო, რომ For.ge-მ ჩემი ბლოგის ბოლოს ხუმრობის აღმნიშვნელი სმაილიკი არ გადააკოპირა, თუ ბატონ დავითს თავად აქვს პრეტენზიები ამ თანამდებობაზე, მაგრამ კი გამიკვირდა ამ საახალწლოდ ეგზომ ოპერატიული გამოპასუხება.

კიდევ რომ არ დარჩეს კითხვის ნიშნები, სრული სერიოზულობით ვაცხადებ შემდეგს:

  1. საკონსტიტუციო სამართალი და ზოგადად სამართალი ჩემი პროფესია არ არის და სინამდვილეში არავითარ ტესტის გავლას არ ვაპირებ. ხოლო ჩემს ფეისბუქელ ფრენდებთან რომელ კითხვაზე რას და როგორ ვუპასუხებ, ეს ჩემ კონსტიტუციურ უფლებად მიმაჩნია.
  2. ბატონ დავითს შეეშალა, როცა აღნიშნულ საკონსტიტუციო პრობლემატიკაზე ჩემი მხოლოდ ორი ბოლო სტატიის მიმიხოლვა-განქიქებით შემოიფარგლა. პირველად იმავე პრობლემაზე მე გაცილებით ადრე 11 დეკემბერს დავწერე და ფაქტიურად ბატონი დავითის ძალიან მსგავსი აზრი გამოვთქვი იმ შესაძლო ალტერნატივაზე, რასაც პატივცემული ოპონენტი ამჟამად ერთადერთ და სწორ სტრატეგიად თვლის. – „იხ. ალტერნატიული სტრატეგიები“. https://solomonternaleli.wordpress.com/2012/12/11/ალტერნატიული-სტრატეგიებ/
  3. რაც შეეხება იმას, რატომ ვუწოდე მე ივანიშვილის ბოლო წინადადებას „მეფური გამბიტი“ (აქვე მინდა ხაზი გავუსვა, რომ როგორ და რა სიგრძის სათაურებს ავარჩევ ჩემი ბლოგისათვის, ესეც ჩემს კონსტიტუციურ უფლებად მიმაჩნია, ხოლო სხვებს რა მოეწონებათ და რა – არა, ეს – მათ კონსტიტუციურ უფლებად :). დიახ, მე ვეთანხმები იმ აზრს, რომ შეიძლება საკონსტიტუციო ცვლილებების თარიღის გადმოწევა და მათი ნაადრევი ამოქმედება (2013 წ. 20 იანვრისათვის) ყველაზე ლოგიკური ნაბიჯი იყოს, რაც იმითაც გამართლებულია, რომ პრეზიდენტის 5-წლიანი საკონსტიტუციო ვადა სწორედ ამ დროს იწურება. მაგრამ არის რამდენიმე „მაგრამ“ –
  • ა) ჯერ ერთი, ეს მაინც გამოიწვევს სხვა პუნქტების ცვლილებების აუცილებლობას (მაგალითად შემდგომი საპრეზიდენტო არჩევნების თარიღის ცვლილებას)
  • მეორეც, აქ ჩანს ის აშკარა სარგებელი, რასაც „ქართული ოცნება“ ამ ცვლილებით იღებს და არ ჩანს არავითარი „საპასუხო დათმობა“, რაც შეიძლებოდა ოპოზიციაში გადასული პრეზიდენტისათვის სარგებელი იყოს;
  • დარწმუნებული ვარ, რომ ნაცმოძრაობისათვის უფრო ძნელი ასახსნელი იქნება, რატომ ამბობს ის უარს ივანიშვილის წინადადებაზე, ვიდრე ის, რატომ ამბობს ის უარს საკონსტიტციო რეფორმის თარიღის წინ გადმოწევაზე.
  • რატომღაც მგონია, რომ დასავლეთიც უფრო გაგებით მოეკიდება სწორედ ივანიშვილის ვარიანტის საკონსტიტუციო ცვლილებას, ვიდრე საკონსტიტუციო რეფორმის წინ გადმოწევას. როგორც მე გავიგე (არ გეგონოთ, ტესტს ვუტარებ ბატონ დავითს), თუ კონსტიტუციაში რაიმე ორ მუხლს შორის გარკვეული კოლიზია იქმნება, დაუწერელი წესით უპირატესონა სწორედ იმ  მუხლს ენიჭება, რომელიც ბოლოსაა მიღებული (ანუ ის პარაგრაფი, რომ საპრეზიდენტო არჩევნები ოქტომბერში უნდა ჩატარდეს, უფრო უპირატესად შეიძლება ჩაითვალოს, ვიდრე ადრე მიღებული მუხლი, რომ საპრეზიდენტო ციკლი 5 წლიანია).
  1. For.ge-ზე იმაზე კრიტიკასაც წავაწყდი, რატომ დავარქვი ჩემს სტატიას „მეფური გამბიტი“, რომ სწორია, „მეფის გამბიტი“, ხოლო გამბიტი კი იმას ნიშნავს, რომ რაიმე ფიგურა პარტიის დასაწყისში მსხვერპლად არის შეწირული. ნება მიბოძეთ, კიდევ ერთი შესაძლო ლეგენდა გავფანტო და გითხრათ, რომ როგორც კონსტიტუციონალისტი არ ვარ, ისევე არ ვარ მოჭადრაკეც. თუმცა მაგდენი კი ვიცი, რომ გამბიტი მსხვერპლშეწირვით იწყება და ძალიანც სწორი მგონია, ამ ტერმინის გამოყენება, რადგან ივანიშვილმა სწორედ იმით დაიწყო – თუ მთავრობის და პარლამენტის გადაყენება დაშლაზე ოცნებობს, რატომ უნდა იცადოს 6 თვე, ა, ბატონო 3 თვეშივე აისრულოს გულისწადილიო. რაც საკმაოდ დახვეწილი მსხვერპლშეწირვაა მგონი, როგორც ის, რომ ამ ვარიანტით პრეზიდენტს რჩება ბევრი ის უფლებაც, რაც საკონსტიტუციონ რეფორმის წინ გადმოწევისას უკვე აღარ ექნებოდა (მაგ. – სპეციალური ფონდი, პატიმრების შეწყალება, საკანონმდებლო ინიციატივები). ხოლო მე რომ „მეფის გამბიტი“ დამერქმია, მაშინ ხომ სულ გადაირეოდნენ მავანნი – აჰა, მეფედ აღიარა სოლომონმა ივანიშვილიო. „მეფური“ ამ შემთხვევაში იმიტომ ვიხმარე, რომ საჭადრაკო ტერმინთანაც ახლოს იყო და ამავე დროს უფრო ლოგიკური მგონია, ვიდრე ის სხვა ვარიანტები, რომელიც მე მოვიგონე, მაგრამ რომელთა მიმართ ლოგიკური არგუმენტაცია უფრო გამოდის.
  2. რაც შეეხება იმას, რომ მე ივანიშვილის წინადადებას თურმე „გენიალური“ ვუწოდე – ეს აშკარაა დაბნევაა, ან მკითხველის, ან ბატონ დავითის მხრიდან, რომელსაც, ეტყობა, შსს მინისტრ ირაკლი ღარიბაშვილში ავერიე. და ვშიშობ, ახლა ვინმემ შსს მინისტრობის წადილიც არ მომაკეროს!  ასევე აბსოლუტურად უსაფუძვლოა ბატონ დავითის დაბრალება, რომ მე თითქოს ფანტაზიიდან მოვიხმე „მაკატერინა კატერინა“. ასეთი ადამიანი ნამდვილად არსებობს, იგი ფეისბუქზე ჩემი მეგობარია და ასეთი კითხვა სწორედაც რომ მან დამისვა ფეისბუქზე 28 დეკემბერს, საღამოს 10:46-ზე. ასე რომ ზედმეტ ფანტაზიებს თუ არ დამაბრალებთ, კარგი იქნება, რაც მაქვს, ისიც საკმარისია. 🙂
  3. ნამდვილად არ მეგონა, საახალწლოდ ასეთ ინტერესს თუ დავიმსახურებდი. ერთი თხოვნა მექნებოდა ბატონ გია იაკობაშვილთან და ქ-ნ როზი ჯღამაიასთან, თუ მომავალშიც გააგრძელებენ ჩემი სტატიების განთავსებას For.ge-ზე, ყოველი სტატიის ბოლოს განათავსონ ეს წინადადება: ამ სტატიიის სრული ვერსია, ისევე, როგორც სოლომონ თერნალელის სხვა სტატიები შეგიძლიათ იხილოთ მის ბლოგზე: https://solomonternaleli.wordpress.com

ყველას გილოცავთ ახალ წელს და ბედნიერებას და წარმატებებს გისურვებთ! მათ შორის, ბატონ დავითს, რომლის მადლობელი ვარ, რადგან დრო დამითმო, რეიტინგიც ამიმაღლა და ბევრი სწორი აზრიც გამოთქვა (დავენანე კიდეც „ეჰ-ეჰ-ო“, რაც მის ჩემდამი კეთილგანწყობას ადასტურებს).

პატივისცემით,

სოლომონი (არაკონსტიტუციონალისტი, უბრალოდ მოქალაქე)


პასუხი ქალბატონ Makaterina Katerina-ს საკონსტიტუციო კითხვაზე


კითხვა:

Makaterina Katerina:

სოლომონ, როგორც ეჭვმიტანილ კონსტიტუციონალისტს და ანალიტიკოსს, გეკითხებით:–

პარლამენტს კონსტიტუციაში ცვლილების (რომ პრეზიდენტმა არჩევნებიდან 3 თვეში შეძლოს პარლამენტის დათხოვნა) შეტანა თუ შეუძლია, ანუ ხმათა 2/3 –ს მიღება შესაძლებელია, რატომ ის ცვლილება არ შეაქვთ,რომ ახალი კონსტიტუცია 5 იანვრიდან შევიდეს ძალაში? ამით ხომ ყველაფერი მოგვარდება და პოლიტიკურ კრიზისსაც ავცდებით?! გაქვთ სავარაუდო პასუხი?! 🙂

======================================================

პასუხი:

Solomon Ternaleli:

ქალბატონო მაკატერინა – არ ვიცი, ეს შეკითხვა ჩასაჭრელია (“ნა ზასიპკუა”) თუ მეგობრულ-საბაასო, მაგრამ შევეცდები, გიპასუხოთ.

ზუსტი პასუხი არ მაქვს. გიპასუხებთ, მე რა მგონია.

1) პირველ რიგში მინდა ხაზი გავუსვა, რომ ივანიშვილის მიერ გაჟღერებულ ამ ინიციატივაში მთავარი ის კი არაა, რომ მიშას შეეძლოს 3 თვეში პარლამენტის დათხოვა, ნაცვლად 6 თვისა, არამედ ის, რომ მიშას არ შეეძლოს თავის ჭკუაზე როგორც მინისტრთა კაბინეტის, ასევე ერთდროულად პარლამენტის დათხოვაც. ახალი საკონსტიტუციო შესწორება გულისხმობს, რომ მიშას შეუძლია აირჩიოს:

ა) ან დაითხოვოს მინისტრთა კაბინეტი და დატოვოს პარლამენტი და თხოვოს ამ პარლამენტს ახალი კაბინეტის დამტკიცება,

ბ) ან დაითხოვოს პარლამენტი და დანიშნოს საპარლამენტო არჩევნები, მაგრამ მაშინ უნდა დატოვოს ის მთავრობა, რაც ახლა არის!

ანუ ამ ორიდან ერთი უნდა აირჩიოს და არა – ორივე! და ეს ძალიან სამართლიანი პირობაა, რადგან სხვანაირად გამოდის, რომ ერთი კაცი ცვლის მთელი ერის ნებას გაურკვეველი დროით!

2) მართლაც, როგორც ეს ცვლილება, ასევე – საკონსტიტუციო რეფორმის ნაადრევი ამოქმედება, მოითხოვს საპარლამენტო ხმათა 2/3-ს (ამჟამად – 98 ხმას) და მართლაც, ჩემი აზრითაც,  საკონსტიტუციო ცვლილებების ნაადრევი ამოქმედება აგვაცილებდა პოლიტიკურ კრიზისს და სააკაშვილს უკვე 2013 წ. 20 იანვრიდან (როცა პრეზიდენტობს 5 წლიანი ვადა ეწურება!) აქცევდა მას საქორწილო გენერლად!

3) ჩემი ლოგიკური პასუხი ასეთია: თუ საკონსტიტუციო რეფორმას ნაადრევად ავამოქმედებდით, მაშინ უნდა დაგვენიშნა რიგგარეშე საპრეზიდენტო არჩევნები, რომელიც ვერ იქნებოდა ოქტომბერში და დაირღვეოდა 2010 წელს მიღებული საკონსტიტუციო შესწორება, რომელიც ალბათ, აჯობებს დარჩეს – არჩევნებისთვის ოქტომბერი ძალიან კარგი თვეა (რატომ, ამაზე სხვა დროს ვილაპარაკოთ). გარდა ამისა, უცხოეთში ძალიან ბევრი მოიძებნებოდა ადამიანი, რომელიც იტყოდა, რომ „ქართულმა ოცნებამ“ შეუკვეცა სააკაშვილს მისი საპრეზიდენტო უფლებამოსილებები მთელი 9 თვით! ის, რომ ჩვენ ამ დროს ვიცავთ კონსტიტუციის იმ პარაგრაფს, რომლითაც საპრეზიდენტო მაქსიმალური ვადა 5 წელია, არაა მაინცდამაინც მყარი არგუმენტი, რადგან, თუ კონსტიტუციაში ორი წინააღმდეგობრივი პარაგრაფი აღმოჩნდა (წესით, ეს დაუშვებელია, მაგრამ ეს მოსალოდნელი იყო, როცა ჭკუის კოლოფებმა პრაქტიკულად ყველანაირი სახალხო განხილვა აიცილეს), მაშინ (დაუწერელი წესით) უპირატესობა უნდა მიეცეს უფრო გვიან მიღებული პარაგრაფის დაცვას – უფრო ადრე მიღებულის დარღვევის ხარჯზე.  გარდა ამისა, საკონსტიტუციო რეფორმების თარიღის წინ გადმოწევა (რაც აშკარად „ქართული ოცნების“ ინტერესებშია)  ზუსტად ისევე ჰგავს კონსტიტუციის საკუთარ მხრებზე მორგებას, როგორც ამას მიშა აკეთებდა 9 წელი! ამიტომ უფრო რბილი და ნაკლებად საკრიტიკო ვარიანტია ის, რომ დავუტოვოთ მიხეილ სააკაშვილს მისი ყველა უფლებამოსილება ოქტომბრამდე. და არამცთუ დავუტოვოთ, არამედ პირიქით, – მნიშვნელოვნად  გავუზარდოთ კიდეც ზოგიერთი სერიოზული უფლებამოსილების მოქმედების ინტერვალი! ოღონდ იმ უპირველესი შესწორების პირობით – მიხეილ სააკაშვილს არ უნდა ჰქონდეს იუპიტერული უფლება, რომ რამდენიმე თვით სრულად ჩაანაცვლოს ქართველი ხალხის ნება: დაშალოს პარლამენტიც და თავად ერთპიროვნულად დანიშნოს მთავრობა.

P.S. გავიარე ტესტი? 🙂

თუ ასეა, ვახტანგ ხმალაძეს მაინც პრეზიდენტობას უპირებენ და საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის ადგილზე რომ გავაგზავნო CV,  ხომ დამიჭერთ მხარს? 🙂

JOKE


Georgia on our mind – Alternative Strategies and Surrealism of “Cohabitation” – Is Saakashvili Planning Counterstrike in April 2013?


“Stand with anybody that stands right. Stand with him while he is right and part with him when he goes wrong.” (Abraham Lincoln).

 confrontation-matrix

Introduction

For last month, the favorite slogan of western politicians towards the Georgian ones became an appeal to “Cohabitation”.

While idea of productive and civilized nearly-partnership between the government and opposition sounds elegant and utmost democratic, that is awfully far from Georgian nowadays reality and I try to explain, why it is so.

For the coming year Georgian politics will be given mainly two choices of alternative strategies:

a)      the rigid one, which may be called “The winner takes it all”

b)      or the softer one, which can be titled as “Survival for disarmament”.

However, the most interesting fact is that it is not the ruling party – Georgian Dream (GD), but the now-oppositionary, once mighty United National Movement (UNM), who should make the decisive choice between those two strategies. The paradox can be easily explained (though I am afraid western politicians either don’t, or won’t see this obvious fact) – it is the UNM, which still holds what I would call – A “Weapon of Mass Destruction” (WMD), and it is mainly pending on UNM leader’s decision whether to start a “disarmament”, – will the Georgian politics follow a rigid and dreadful confrontation, or a peaceful and civilized path of cohabitation.

 

Rigid Strategy

First of all I would not discuss much how relevant is the fact of western politicians so dramatically questioning detainment of former governmental officials. Since the defeat of Saakashvili’s regimen prosecution has over 7,000 claims of Georgian citizens against former officials – and I don’t think anybody would dare to doubt whether that avalanche of claims is artificial. I wonder, who will say that politics should prevent justice and law to rule.

But let’s try to concentrate on issue of “cohabitation” and how sincerely former leadership thrives to achieve that “harmony”.

Explaining Saakashvili’s WMD – Georgian president, according to most absurd constitution which shrewd tailors tailored specifically for him in 2010 has one “magic wand” which I did call “WMD”. Here it comes: In a period of 1st – 30th of April, 2013 (6 months from parliamentary elections and 6 months before new presidential elections) President of Georgia can (without specific reasoning!) fire Prime-Minister and all powerful ministers (Justice, Interiors, Defense and Finance) and propose to the Parliament the candidates he trusts. Parliament may surely object that move, however, if President repeats his proposal twice more and Parliament objects all 3 times, then it signs verdict for itself: President will dissolve the Parliament as well and appoint new elections in 2 months term!  (Actually, Saakashvili can dismiss the ministers any time he wishes, even now, but it is the Parliament’s dissolution which is only possible in that magic period of April, 2013!)

Now imagine that – Central Election Commission is still leaded by Saakashvili’s man – Zurab Kharatishvili, Supreme Court – similarly by Saakashvili’s man Kote Kublashvili, similarly – National Bank of Georgia and State Audit Service are under Saakashvili loyalists. If now Saakashvili adds Vano Merabishvili as a powerful Prime Minister, and – Data Akhalaia (still at large) or even his more notorious brother Bachana (now in prison waiting for trial on multiple accounts, but Saakashvili can pardon him personally any moment he decides so) – as a Defense and Interiors Ministers, this will be very different situation in a very different country! All that could be accompanied by imprisonment of current ministers on various charges (most notorious – being a spy for foreign country!).

Of course, one can say that as UNM’s current rating is only 13% vs. 63% of GD (according IRI recent poll), snap elections will bring the same result as in October, or even more disappointing (for Saakashvili) one. But I doubt that. And here it’s why:

–         Since October 2nd Saakashvili prizes himself for allowing Ivanishvili’s party to win in what he calls in fair and transparent elections. Let me refrain from discussion how much “fair and transparent” that election was and why Saakashvili hasn’t used all his power of manipulation and intimidation, but, please, pay attention to another thing which became Saakashvili’s mantra since then: “In a truly democratic country power transfer should happen at least twice in two consecutive elections” – he says and says endlessly. So, Saakashvili’s demand to western allies would be this – “I gave chance to defeat myself to GD in October, now it’s GD’s turn to allow UNM to take power back…” Saakashvili will this time use all 100% of his intimidation and manipulation techniques despite of what would the West say. In October he had some illusion that he might still win with the minor manipulations at regions, now he has no illusions and will make control shot.

–         Certainly, only manipulations would not drug 13% above 50%. But UNM already has started his campaigns of sabotage and propaganda, which will be surely upgraded dramatically before April 2013. The main propaganda message so far is to spread a rumor in society – “Ivanishvili will not last more than 6 months! We will return in April!” Sabotage campaign so far is limited to 2 main issues: “criminal is unleashed! Public safety is at danger!” and “what a terrible religious intolerance around!” In fact there are alarming signs in both directions; however, there is terribly much ado about so far small something in Saakashvili-faithful media and by his fans at social media. At the same time there have been several episodes of finding large stocks of hidden ammunition ( http://dfwatch.net/large-ammunition-depot-found-in-south-georgia-64315 ). After 1st of October there were many cases when police didn’t come for citizen’s call – cynically responding – “you’ve got what you voted for!” and even now often some serviceman, answering to the emergency calls for certain accidents (water, sewage, electricity, gas) do not hide that they won’t come in time. Also, interestingly, since elections Tbilisi municipality has hired several hundreds new personnel on different newly established or expanded services (audit, special security, counseling, etc) – 90% of them are ex-government officials (like ex-minister of economics Vera Kobalia) which need “support until comback”. Similarly, many new NGO’s emerged (one leaded by ex-deputyr Foreign Minister Kapanadze) and just recently Saakashvili issued decree to support NGOs, establishing 1 million foundation, which is chaired by former deputy-minister of Foreign Affiars – Nino Kalandadze – guess to whom the money goes… Saakashvili seeds and feeds poison ivys of government subversion…

I envision some new frontiers of sabotage+propaganda in coming months:

  • Currency rates manipulations and elements of Bank crisis;
  • Shortage of electricity and gas supply (as the cold weather will be present) with possible increase on petrol prices;
  • Some shortage of food supply and fear of food crisis with increased inflation
  • Sea and train cargo problems;
  • more criminal acts against foreigners;
  • most critical ones – diversions on energy pipelines and at borders with South Ossetia and Abkhazia, probably in Samtskhe-Javakheti as well.

When I say – “Sabotage+Propaganda” – I really mean that combination. It may be just a little bit of subversion and maximum of propaganda. Much Ado about Something”.

Presumably, in all these systems and institutions there are people which may be ready for subversion acts. Please note, that food and petrol import was (and still is!) totally controlled by Saakashvili’s inner circle, National Bank is still governed by Saakashvili’s man, so is the National Security Council leaded by Giga Bokeria and all influential Ambassadors, which Saakashvili protects vehemently from being replaced by the new government! And in border patrol as well as in police still are some persons who wouldn’t mind Saakashvili returning to power in April. Therefore, some human resources for the sabotage campaign might exist in shadow waiting for a command sign.

Although I exclude that those acts of sabotage would be terribly widespread and seriously affecting national security. Those scattered episodes will not probably change weather, but would be enough ground for Saakashvili Goebelsian disinformation propaganda machine for modeling a storm both domestically and internationally. Giga Bokeria’s wife Tamara Chergoleishvili is engaged in developing new TV which will be all information/political talk shows, the new media will be funded by Pro-Saakashvili tycoons like ex-State Minister Kakha Bendukidze and ex-Defense minister David Kezerashvili. Rustavi2-TV is still controlled by close friends of Saakashvili – Karamanishvili brothers, and General manager is ex-Saakashvili Minister Nick Gvaramia. Similarly Georgian Public Broadcasting (TV1) still has the same Board composed by Saakashvili and will probably again choose a director according to Saakashvili’s taste. By using those resources along with strong lobbying companies and yet controlled embassies, would give Saakashvili perfect chance to multiply 10- or even 100-folds those single episodes of either sabotage or mistakes, and set up virtual reality that everything is disastrous in Georgia. While the UNM propaganda machine sets up the virtual reality for domestic and foreign audience, Saakashvili will travel along the world and direct his poisonous remarks toward Georgian government in style of braveheart William Wallace – “I must free my homeland from those tyrants!”

If the planned counterstrike is planned, the episodes of both subversion and  UNM-propaganda must rise soon – before and after New Year. As a result uncertainty will grow and investments flow will shrink, with more time going and without significant achievement in economics felt, the 20-27% of society which now hesitates to reveal his potential sympathies, less and less will give their votes to GD. The now-ruling GD has given too much promises to the people, but coming to the power and discovered only 200 million GEL in treasure instead of announced by the UNM 2 billion, as well as due to committed by Merabishvili’s government transfer of the funds from state budget to the municipal and President-controlled funds, also due to huge International debts accumulated by Saakashvili and interests to be paid – all these made those pre-election promises nearly impossible to be met. There should be reasonable doubt that UNM will collect all of those hesitant votes, but the image of “victims” which they try to embed, and possible marriage with UNM-made “born to be called oppositionary” parties like Christian-Democratic movement, Labor party, National Democrats and some others could create a solid base to which CEC and [back to Misha’s control] police will add the rigged results of snap elections. Therefore, usage of the above-called “WMD” by Saakashvili in April 2013 seems not all that stupid, especially as it is indeed the very last chance for Misha to regain lost power.

Most of westerners – reading my hypothesis about UNM-planned counterstrike in April would consider that groundless “conspiracy theory”. I have no prove, but please note that on December 14th many influential UNM members, including ex-deputy Justice minister and ex-Chair of Public Registry and now MP (UNM) George Vashadze have posted a strange one-word post in their Facebook – saying only this – “April!”  (some others – “in April”). When he was asked what exactly was meant in this strange phase, he tried not to answer, smilingly saying that April is simply an important month in Georgia, that there was renewing of Georgia’s independence in April and it is a month when Spring and revival really come to Georgia (!)

Vashadze-Aprili

========================

Well, it should be obvious that GD – PM Bidzina Ivanishvili, Parliament, and the Government of Georgia will not solemnly observe all that jazz played by Saakashvili and the rigid strategy will be met by equally rigid counterstrike.

GD has already established a department in the government responsible for communication strategy, as it was admitted that UNM has won the first round of post-election communication battle, portraying themselves in a skin of poor victims. West has no time, and probably even no intention, to go in deep details what is the reason of so many ex-officials being or to be detained. For being a long-time partner of Saakashvili, it should be indeed damned hard to admit that what they fed for all those years was simply a democrat-shaped authoritarian regime, something like Peruvian president Fujimori along with sadistically cruel Interiors Montessino (I would like to refer to very interesting article by Irakli Zurab Kakabadze called Orwell Todayhttp://arcade.stanford.edu/orwell-today)

Equally important is to reveal those thugs – in police, financial or energy sectors – which may have engaged in sabotage campaign… Surely that needs to be done with crystal clarity and objective investigation.

Equally important is to reveal modeled propaganda… surely without censorship to be reinstated.

But as the main element of Saakashvili strategy lies in “magic wand” of April counterrevolution, the main element of GD strategy might be to deprive Saakashvili of his “WMD”! If that is done, all other strikes and counterstrikes would be already unnecessary to worry about. By neutralizing main threat coming from Saakashvili, GD will have chance to ignore other destructive games and concentrate on economy and social sector’s rebuild.

Two major tactics of neutralization are as follow:

–         presidential impeachment – clearly the most irritant for the West path, as West loves obedience to the terms of election and there is nothing wrong with this conservatism;

–         earlier implementation of constitutional changes, now set for October 2013. This sounds as rather sophisticated tactics, as according to Georgian constitution President holds his office for no more than 5 years. And after snap elections of 2008 that term now expires Jan 20th, 2013. It is true that according to 2010 amendments presidential elections are set to be carried out in October, however, the amenders have forgotten to amend the former paragraph, which now creates a constitutional conflict.  Possible solutions might be the following:

  • a) Along with announcing constitutional reform earlier onset, parliament might approve that snap presidential elections are held in 2 months after the term of Saakashvili expires on Jan 20, 2013; with the subsequent Presidential elections to be held in month of October (according to constitution), but earlier than 5 years from March, 2013 elections – October 2017.
  • b) Along with announcing constitutional reform earlier onset, Parliament adopts a special exclusion that President Saakashvili holds his position (though already with changed – diminished responsibilities and functions!) until presidential elections of October  2013. Then the circle of every 5 year elections continues.

Needless to say that both options require constitutional majority in the Parliament.

So, the main vector of GD counterstrategy in case of UNM’s rigid strategy would be to acquire constitutional (2/3) majority and enact constitutional changes earlier – at least before April, 2013, making Misha’s “magic wand” void.

Both sides desperately need to seed a hope among the supporters and despair a hope among the opponents. That’s why their strategy is brutally rigid and excludes any liberal attitude towards yet undefeated opponent. Therefore all appeals regarding “Cohabitation” are useless. Nobody believes in cohabitation with the rival which has rigid strategy and WMD against the one to follow “the winner takes it all” principle.  So the appeals for democratic stance from the UNM sounds utmost cynical after all those years of total control of media and courts, suppression of lawyers and intimidation of free journalists, after hundreds of cases of political detainment and dozens of political refugees, recognized by the governments of US, Canada, Germany, France and Switzerland. Only 0.03% of acquittal at UNM ruled courts, almost 30,000 prisoners and over 100,000 on probation, hundreds of millions USD taken from Georgian citizens as process agreement fees and used to buildup Reichstag-type super-palace for the President of defeated state… several years imprisonment for stealing goods worth of <$10  and only 2-3 years (often on probation) for torturing and killing young people, absolutely fake cases against spy-journalists, against invented “Russian-spy/terrorists” trying to explode US embassy – all these cases are now on renewed trial. Already over 7,000 Georgians have complained that former government robed them, killed their relatives, taken their goods, threatened and confiscated their property, fabricated cases and put them in jail, fired or jailed on political grounds…  That’s why Saakashvili has only the last chance to impress the world, which tomorrow – after the trials are over – might hear a very different story regarding Georgian version of “Animal farm” or even – of “1984”.

 

A Soft Strategy

Surprisingly the soft strategy differs not much from the rigid one – it only considers the main actors replacing their roles and actions.

The start-up point could have been self-disarmament of the UNM!

That may sound ridiculous, but it is not. President Saakashvili needs to give up his “magic wand” – an opportunity to dismiss both the government and the parliament in April! In case he himself initiates the earlier enacting of constitutional reform, then GD will have no fear of power removal and logically its actions will also become much softer.

– in case president doesn’t have chance to dismiss the whole parliament and government in April, GD’s strategy for presidential impeachment through acquisition of 2/3 majority in the parliament sounds not as important as it is so far. Similarly, central government might distance more vigorously from process of local governments’ “reshape” due to local residents protest actions.

– Former Speaker of UNM and now the fiercest rival of Saakashvili, Nino Burjanadze calls now up for “deNacification” of Georgian politics and some sort of Nuremberg trial of UNM (accepting, by the way, her personal role and responsibility also to be put in the trial). However, by doing the above mentioned self-disarmament, UNM has good chance to survive as a political party, although a re-branding might be still imminent for them.

– if the above-mentioned sacrifice will be performed by Saakashvili, there is no doubt that West would be much more demanding in its stance for “Cohabitation” and maybe even some political guarantees for Misha will be taken at the table of discussion.

So this is what might be a good agenda for Soft strategy – UNM will remain as influential opposition and have political survival; Saakashvili may serve his term till end (October 2013) peacefully. There is no guarantee that some of UNM leaders who committed crimes will escape the trails (and they should not – justice should be empowered in Georgia), but certainly some shorter terms could be sentenced and may be in some cases, whenever suitable, financial punishment (property confiscation), probation or something else might be found as enough measure.

==============================

Conclusion

When I called the constutional “magic wand” of Saakashvili as “WMD”, it was of course exaggeration; however, there is a large portion of truth in this joke. I‘ll try to explain why I think so:

In case Mikheil Saakashvili (as a well-known bloody-risky politician, which despite of US warnings engaged in a war with nuclear superpower) really decides to use that weapon – groundlessly dismissing the government and the parliament and reinstating his guard as a self-appointed ruling gang, nobody should have doubts this won’t be met with the lambs silence! After all those years of fear and intimidation the main gaining so far are the political freedoms which Georgian citizens have regained since the win of GD. It will be impossible to “enslave” people again. Quite possibly both in police and in army there will be commanders happy with Misha’s return, but there will be units which could remain faithful to Ivanishvili’s government. And so we would have terrible clashes which rapidly could become a full-scale civil war.

So that strategy will then definitely be a WMD for Georgians self-termination…

US and Western politicians have been long-term ally for Mikhail Saakashvili. They often regarded him as an exemplary regional reformer and “beacon of democracy”. I strongly disagree with those overestimated applauds – whilst being more western-minded than his ex-USSR neighbors, still if Saakashvili was a beacon, than a beacon of façade-democracy and of plutocracy.

So, remembering an excellent advice of President Lincoln, it probably would be wise for western politicians to depart from what clearly became wrong assumption quite time ago…Better late than never… If they really prefer to have a peaceful resolution for fierce political confrontation in Georgia, they have to carefully evaluate Mikheil Saakashvili’s desire to be a man of peace and cohabitation, not of a confrontation and plotting…

Once West made a terrible miscalculation on that account…